Leiðin er í Rjúpnahjalla, sem er yst í Brynjudal. Strax eftir brúna yfir Brynjudalsá er bílnum lagt við læst hlið hægra megin Hvalfjarðarvegar (47). Síðan er gengið eftir veginum og svo stefnt að leiðinni þegar henta þykir (sjá yfirlitsmynd). Gangan tekur um 25 mínútur.

Erfiðleikagráða

Leiðin er í þægilegri kantinum. Hún er með nokkrum höftum, sérstaklega því fyrsta, sem gæti flokkast sem aðeins erfiðara en WI3, en þar sem þessi höft eru stutt viljum við ekki setja hærri gráðu á hana. Eins og alltaf má vel vera að gráðan geti hækkað eilítið eftir aðstæðum hverju sinni.

Skipting spanna

Leiðin er klifruð í tveimur spönnum:

• 1. spönn: Hefst á ágætis klifri sem breytist svo í brölt og á endanum göngutúr á ís þangað til komið er að ísbreiðunni þar sem seinni spönn hefst.

• 2. spönn: Seinni spönn var klifruð um rúma 30 metra og svo gert akkeri eftir það, þar sem ísinn var farinn að þverra.

Niðurleið: Þetta fyrirkomulag er ágætt því þá er hægt að síga niður meirihluta leiðar með tveimur 60 metra línum. Þá þarf bara að brölta niður hægra megin í brekkunni við síðasta haftið (þar sem klifrið hófst). Hér er átt við „hægra megin“ fyrir klifrara sem er að fikra sig niður (eins og skíðamaður).

Sagan á bak við leiðina

Í frumferð var þessi leið valin því veðrið á suðvesturhorni landsins var snælduvitlaust. Keyrðu klifrarar framhjá tveimur bílum í Mosfellsbæ sem farið höfðu útaf í blindbylnum. Það var hins vegar ekki verið að stoppa því það var algjörlega lífsnauðsynlegt að ná góðu klifri á þessum degi.

Miðað við vindátt þá reiknaðist þeim til að það væri skjól í norðanverðum Brynjudal og reyndist það laukrétt. Þetta var yndislegur dagur í Brynjudal á meðan rokið lék aðra grátt. Leiðin fékk því nafnið Skjól. Önnur ástæða fyrir þessu klifri var að bæta við enn einni leiðinni í Brynjudal svo að Freysi hafi nóg fyrir stafni í að klifra allar leiðir í dalnum.

FF (Frumferð): Halldór Fannar og Ágúst Kristján Steinarrsson, 6. janúar 2025.

E9

WI6- M7

100 m

Línan lengst til hægri í hamrinum þar sem einhver ís að ráði myndast. Ísinn virðist þó ná sárasjaldan og illa að tengjast saman, svo leiðin krefst yfirleitt einhvers blandaðs klifurs. Í frumferð var farið upp með hægri hluta íssins og í þurra hlutanum var klifrað eftir stórum flögum. Flögurnar eru ansi mikilvægar fyrir klifrið og tryggingar (fyrst og fremst hunda/spectrur), en nokkuð lausar og brothættar. Hins vegar virðast þær tolla vel í frosti, svo þessi leið hentar líklega ekki sérlega vel til mixklifurs í hláku. Eftir tæplega 10 m blandað klifur taka við nokkrar brattar hreyfingar upp í neðstu kerti efri hlutans, hvaðan tekur við lóðréttur ís upp á syllu. Fyrri spönn er rúmir 50 m, seinni spönn er jafn löng en öllu auðveldari, yfirleitt um WI3-4 og skipt upp af stuttri snjóbrekku.

FF Sigurður A. Richter & Matteo Meucci, jan 2026

F11

Mjó, formfögur lína sem myndast sjaldan, á milli Shooters og Við fjöruborðið.

FF Sigurður A. Richter & Matteo Meucci, jan 2026

Leið upp á Efri Súlu, milli Stöðvarfjarðar og Breiðdalsvíkur. Neðri Súla er, eftir því sem best er vitað, ófarin en er eitthvað lítillega erfiðari en sú efri.

Grein um frumferð upp á Efri Súlu birtist í sunnudagsblaði Tímanns 21. nóvember 1971 þar sem uppferðinni er lýst. Í stuttu máli fara þeir Ævar og Reynir þarna upp og niður án alls klettaklifurbúnaðar og gera það með því að stökkva á milli snasa, moka út spor í bergið og fleira skrautlegt. Á toppnum reistu þeir vörðu og settu flösku með nöfnunum sínum inn í hana. Skemmtileg frásögn af miklu ævintýri þeirra félaga.

Mögulegt er að ferðin 1971 hafi ekki verið frumferð því að saga gekk um í sveitinni að þarna hefði einhver farið upp fyrir mörgum árum:

„Þess skal getið að við athuguðum, hvort við sæum þess einhver merki, að menn hefðu áður farið þessa leið eða komizt á tindinn, því sumir segja, að það hafi einn maður gert fyrir mörgum árum. En ekkert sáum við…“ Lesa meira →

Áberandi lína í SV-hlið Njörfafells sem sést frá þjóðveginum. 70m WI4

FF: Rory Harrison og Mery Gonzalez Tejada, 14.1.26.

Leið upp fossinn við bæinn Foss í Hrunamannahreppi

Léttari vinstra megin, WI 2 en hægt að fara WI 3 útgáfur ef bröttustu kaflarnir eru valdir.

FF: Óþekkt

Græn lína á mynd

WI 5 30m

FF: Ívar F. Finnbogason & Höskuldur Tryggvason 15.01.2026

Fjólublá lína á mynd

WI 4+ 30m

FF: Ívar F. Finnbogason & Höskuldur Tryggvason 15.01.2026

WI 2

Fyrir ofan Hrísabrekku, sunnan megin í Skarðsheiðinni

FF: Valdimar Harðarson Steffensen og Matti 10. janúar 2026

50m. Nokkuð breiður og áberandi ísfoss til suðurs við Sægreifann sem býður upp á ólíka erfiðleika eftir uppleið. Fyrstu 35 metrarnir eru WI3/WI3+. Að lokum er komið að 15m háu WI4 hafti sem endar uppi á brún. Hægt að fara lokahaftið nær WI3 ef það er klifrað lengst til vinstri/suðurs. Ef leiðin er klifruð í tveim spönnum með stans fyrir lokahaftið er hægt að setja upp akkeri við nokkra steina u.þb 30-40m til suðvesturs ofan við brún.

Hefur e.t.v verið farið áður en óskráð. Ef ekki: FF. Jóhann Garðar Þorbjörnsson og Eugene Glibin, 9 Janúar 2025.

AD, AI3, 45°-60°, 240m

Farið yfir jaðarsprungu Hnjúksinis og upp í brattar snjóbrekkur vinstra megin við klettavegginn. Þaðan er klifrað upp og til hægri í átt að hryggnum upp snjóbrekkur og nokkur höft. Klifrið verður brattara í seinni hlutanum þegar klifrað er upp hrygg eða rif sem leiðir út á brún suðurveggjarins. Þaðan upp nokkur stutt en brött höft og upp á góða öxl. Frá öxlinni er gengið upp á topp. Tryggt með skrúfum, snjóakkerum og spectrum.

Skemmtilegur valkostur fyrir þá sem vilja smá fjallamennskuendi á hnjúksferð.

FF.: Árni Stefán Haldorsen og Sveinn Friðrik Eydal Sveinsson, 7. júní 2025

D/D+, WI3+, AI3, M3, 55-75°, 450m

Leiðin byrjar á snjóhrygg sem leiðir inn á Norðaustur hrygg Þuríðartinds. Sá hryggur/veggur er klifinn upp í nokkrum blönduðum spönnum á snjó, ís og klettum. Það eru nokkur brattari höft í þessum spönnum en vel tryggð með ísskrúfum. Ofarlega á veggnum er val um tvær kverkar og við fórum þá vinstri sem er brattari en hún virðist að neðan. Þaðan er klifrað þar til toppur hryggsins rís upp í brothættum turni. Þá er farið yfir litla öxl til vinstri (til Suðurs) og hliðrað fram hjá turninum og upp lítinn foss og snjóbrekku á góðan stall. Af stallinum sést toppahryggurinn vel. Frá stallinum er  fyrsti hluti hryggjarins hnífbeittur og laus, öruggari leið er að niðurklifra um 20m kverk Sunnan megin á hryggnum niður í topp rennu sem er þar. Þaðan er brött snjóbrekka klifin aftur upp á hrygginn og hann svo eltur, ýmist á hryggnum eða rétt vinstra megin við hann í blönduðu klifri. Þessi hluti er ekki sérlega erfiður en alvarlegur, enda hryggurinn hvass og brattur og langt niður til beggja átta. Hryggurinn er samtals um 200m. Hryggurinn breytist í þægilegan snjóhrygg rétt neðan við toppinn þar sem leiðin endar (1741m).

FF.: Árni Stefán Haldorsen og Íris Ragnarsdóttir Pedersen, 19. apríl 2025

Aðkoma: Hvaða leið sem er á Öræfajökul, yfir Snæbreið og niður í Tjaldskarð eða um Breiðamerkurjökul að Hermannaskarði gengur. Þaðan er farið beint inn að Þuríðartind og gengið niður með Suðurhlíðinni og beint inn á snjóhrygginn og að upphafi leiðarinnar.

Niðurferð: Hefðbundna leiðin á Þuríðartind um Vesturvegginn gengin niður. Eftir að á hrygginn er komið er ekki mögulegt að flýja úr leiðinni til Suðurs (veggurinn neðan við snjóbrekkurnar er stór og lóðréttur) og líklega ekki betra til Norðurs.

Tryggingar: Var meiri tryggjanlegur ís í leiðinni en við bjuggumst við og allir brattari kaflar voru vel tryggðir. Eins og í öðrum leiðum í Öræfajökli þarf að hafa augun opin og jafnvel brjóta smá til að finna góðan ís. Snjóhæll og spectra komu að góðum notum. Við höfðum engar bergtryggingar, en bergið er mun betra en við reiknuðum með og lítill rakkur (amk hnetur og fleygar og litlir vinir) hefðu nýst vel og þá ekki bara sem sálfræðitryggingar í möl.

Nafn tindsins er líklega komið frá dönskum landmælingamönnum sem voru á ferð um landið í byrjun 20. aldar. Þuríður Runólfsdóttir var húsfreyja í Skaftafelli á þeim árum og var hópnum minnisstæð. Hún hafði víst bakað dásamlegar pönnukökur handa þeim í nesti og var tindurinn nefndur henni til heiðurs.

Leifur Örn Svavarsson tók myndina.

Route number 2 in the picture. Climb the corner on easy ground before committing to a steeper crux near the top. Climbed on the isalp ice climbing festival 2024.

~50 meters in length

FF. Kjartan Tindur Gunnarsson and Jay Borchard, 21.01.24

Leið nr. 2

WI 4(-?)

★★★

75 m. Formfagur ísfoss fyrir miðju Hrafnsgili, vel rúm línulengd af viðvarandi 80° klifri, sé klifrað upp fossinn þar sem hann er hæstur. Lýsingin “Soft Óríon” var látin falla í frumferðinni (leið 2a).  Nokkrum vikum síðar klifruðu Halldór Fannar og Ágúst Kristján afbrigði 2b og höfðu orð á því að sú leið væri nær WI5, þar sem hún færi upp brattasta hluta fossins sem ekki var í aðstæðum þegar frumferð var farin.

FF: Sigurður A. Richter & Ólafur Þ. Kristinsson, 2024

Aðkoma: Fossinn er í Hrafnsgili í Hrafnkelsstaðabotni við vestanverða botn fjarðarins, áberandi stærsta gilinu á svæðinu. Sérstaklega þægileg aðkoma er að gilinu, hægt er annað hvort að leggja á bílastæði Skotfélags Snæfellsness, eða við brúnna yfir Hrafnsá. Gangurinn upp að og inn gilið er rétt rúmur 1 km á svo gott sem flötu.

Leið nr. 3

20 m. Ef gengið er um 100 m eftir fallegu gilinu yfir Hrafnsfossi er komið að stuttum, breiðum ísklepra. Hverfur líklega undir skafl síðla vetrar.

Leið nr 1

120 m. Mjög auðveld ísrás leiðir upp að um 50 m háum þriðju gráðu ísfossi sem skipt er upp af stuttum stalli. Fyrri hlutinn fennir í kaf snemma vetrar svo rásin verður þægileg uppgöngu, en getur líka skapað snjóflóðahættu.

Aðkoma: Leiðin er í Hrafnsgili í Hrafnkelsstaðabotni við vestanverða botn fjarðarins, áberandi stærsta gilinu á svæðinu. Sérstaklega þægileg aðkoma er að gilinu, hægt er annað hvort að leggja á bílastæði Skotfélags Snæfellsness, eða við brúnna yfir Hrafnsá. Gangurinn upp að og inn gilið er rétt rúmur 1 km á svo gott sem flötu.

FF: Ólafur Þ. Kristinsson & Sigurður A. Richter, 2024

Fyrir ofan bæinn Gil á Kjalarnesi er Vallárgil. Í gilinu rennur lækur sem myndar oft góð íshöft sem hafa má meira gaman af en ætla mætti í fyrstu. Höfðu Ísalparar einmitt komist að sömu niðurstöðu árið 2008. En aldrei var leiðin skráð og engar myndir voru til.  Halldór og Ágúst voru búnir að keyra framhjá þessum ís í aðstæðum nokkrum sinnum en voru alltaf á leið í önnur verkefni. Svo kom þó að tímaþröng gerði þennan kost vænlegan og er því leiðin loksins skráð hér.

Aðkoma

Beygt af Þjóðvegi 1 við skilti sem vísar á bæinn Gil. Þessi vegur er keyrður framhjá bænum og svo beygt til hægri við fyrsta tækifæri (þetta er sýnt með seinni bláu örinni á kortinu). Sá slóði er keyrður að gilinu og síðasti hlutinn genginn (brotalína á korti).  Gangan tekur rúmlega 30 mínútur. Í fyrstu gæti virst að hún tæki skemmri tíma en eins og alltaf þá er ísinn fjærri en hugurinn vill halda.

Klifrið

Þrjú íshöft eru í gilinu að jafnaði. Þau tvö fyrri eru nálægt hvort öðru og því hentugt að klifra þau í einni spönn. Dugir að hafa 60m línu til þess. Síðasta haftið er nokkuð ofar og þarf því að ganga í gilinu til að komast að því.

Varðandi erfiðleika þá geta klifrar valið sér leiðir eftur hentugleik. Fyrsta haftið hefði verið hægt að klifra sem WI3+ en við kusum meiri áskorun, upp brattasta hlutann þar sem stígið var út á hangandi grýlukerti í lok leiðar. Sú leið mundi flokkast sem WI4 og kannski rúmlega það. Haft númer tvö var einnig farið þar sem ísinn var brattastur og mundi það flokkast sem WI4+. Síðasta haftið var í krefjandi aðstæðum þar sem stærðarinnar regnhlíf hafði myndast efst og engin leið upp nema undir og yfir regnhlífina. Það var mikið gaman, sérstaklega þar sem ísinn var sterkur og hélt þegar hælkrókur var tekinn til að komast upp. Þetta síðasta haft sem var okkar seinni spönn flokkast því sem WI5 einfaldlega útaf síðustu hreyfingunum. Að öðru leyti var sá hluti þægileg WI4 leið.

Heilt yfir er ferð í gilið góð skemmtun og ekki skemmir alpafílingurinn fyrir. Flestir ættu að geta fundið sér eitthvað við hæfi. Hugsanlega dregur úr skemmtun og erfiðleikum eftir því sem snjór hleðst í gilið. Kannski er heldur ekki skynsamlegt að klifra þarna í miklum snjó vegna hættu á flóði, en um það verður auðvitað hver að dæma fyrir sig.

Niðurferð

Líklega er hægt að finna niðurgönguleið í hlíðinni sunnan við gilið en við kusum að síga niður, enda höfðum við líka skilið eftir bakpoka okkar í gilinu. Þar sem við vorum bara með eina 60m línu þá þurftum við þrjár V-þræðingar til þess. Með tveimur 60m línum þá myndi fækka um eina þræðingu.

Route number 6 in the picture. A steep start leads to increasingly easier terrain. Originally done in three pitches and approximately 120m in length.

1. 50 meters, WI4
2. 40 meters, WI3
3. 30 meters, WI3

FF: Jay Borchard & Jillian Neve, 27.03.2023

N6 in the topos above route Hettusótt

At the end of the canyon there is another little waterfall

FF Bergur Sigurðarsson and Matteo Meucci   15m WI2 climbed on the 18 dec 2024